ابزارهای ضروری برای مشاوره مدیریت

(مقدمه با کمی تغییر از کتاب مشاوره مدیریت؛ ضرورت ها و ابزار ترجمه محمود مزینانی برداشت شده است)

سیمون بورتون شاو-گان مدرس دانشگاه کاونتری انگلستان است و تحقیقاتش عموماً متمرکز بر مباحث ریسک، مدیریت عملیاتی و مدیریت استراتژیک انجام شده است؛ کتاب ابزارهای ضروری برای مشاوره مدیریت(عنوان اصلی) در پنج بخش تنظیم شده است که چهار بخش اول بیشتر به حوزه ی مشاوره مدیریت و تبیین نیازها و الزام های آن می پردازد و در بخش نهایی به ۱۰ مدل و الگوی مدیریتی می پردازد که مشاوران در ارائه مشاوره بر مبنای فضایی که در فصول گذشته تبیین شده است، می توانند از آن ها استفاده نمایند؛ البته این مدل ها همگی کارکردی فراگیر دارند و صرفاً ابزار مشاوران نیستند؛ شاید نگاه نویسنده حرکت بر روی جای پای سازمان ها و تجویز بر مبنای تحلیل باشد.

انگیزه ی ترجمه این کتاب ریشه در علاقه ی شخصی به حرفه ی مشاوره مدیریت دارد؛ نیمه ای گمشده که تا کنون منظری برای پایان آن ندیده ام، رسالتی نانوشته و دل نوشته!

کتاب مربوط به سال ۲۰۱۰ است؛ اگر قامت آن خمیده می نماید و در نظر گروهی، کتابی پیر است، اما از نظر مترجم،در ایران که مقدمات حرفه ی مشاوره مدیریت و حتی مدیریت را به درستی کاربردی نکرده ایم،روش های تیلور و فایول هم می تواند رشد و بهبود در سازمان ها ایجاد کند؛ دقیقاً به خاطر دارم در جام جهانی ۹۸ فرانسه، نام مربی های سرشناسی بعد از نهایی شدن صعود ایران به سر زبان ها افتاد و همه مصمم بودند که باید یک مربی حرفه ای در کلاس جهانی داشته باشیم، اما مهمتر از آن این بود که مقدمات کار حرفه ای شامل نرم افزارها و سخت افزارها را نداشتیم … رها کردیم و نسخه ی دوست داشتنی ایرانی را انتخاب کردیم و زحمت ایشان شد؛ پس اینکه تاریخ تحریر کتاب مربوط به چه سالی از سال های میلادی است از نظر نویسنده قابل تساهل است.

دوستی تعریف می کرد شرکتی در مراحل مقدماتی یک قرارداد تولید مشترک، درخواست بالاترین فن آوری طرف خارجی را داشت اما در ادامه ی مذاکرات و بررسی جزئیات، اقل شرایط شرکت ایرانی، برای کم کیفیت ترین تولیدات خارجی فراهم نبود.

البته این گزاره های طولانی به معنی آن نیست که در ایران متدهای نو و عالی کاربرد ندارد بلکه این قبیل کتاب ها مقدماتی هستند که باید پیش از متون عالی مطالعه شوند و اگر برخی مطالب آن هم منسوخ باشند چارچوبی برای درک سیر تطور و تحول دانش مشاوره مدیریت و نقاط تکیه ی مشاوران و نویسندگان این حرفه و حوزه را نشان می دهد.

برای برخی این کتاب حکم مرجع را پیدا کرده است و برای برخی متنی سطحی است که می توان آن را در ساعتی خواند و به سطل بازیافت انداخت اما باور قلبی مترجم این است که علاقمند به مشاوره باید در برداشتن گام های اولیه کوشا و مقید باشد.

واقعیت این است که جام جم یا جام جهان بینی برای فرد علاقه مند به حرفه ی مشاوره وجود ندارد این به این مفهوم است که گسترده ی درگیری مشاور با متون و مفاهیم مدیریت و همچنین اقتصاد و حسابداری و منابع انسانی آنقدر گسترده است که مشاور قبل از ورود به هر کدام از این ها نیازمند پی ریزی اندیشه های ذهنی خود حول محورایی است که حرفه ی مشاوره مدیریت را می سازد؛ اگر مدیریت به عنوان شغل از سوی برخی صاحب نظران مورد تردید واقع می گردد اما مشاوره مدیریت دقیقاً یک حرفه است.

برخی جمله هایبسیار اندک در مقدمه یا متن اصلی کتاب، به واسطه ارجاعات محلی و یا اشاره به ریشه های تدوین کتاب آنچنان بیگانگی با هدف ترجمه بود که توسط مترجم حذف شد.

موضوعی که مایلم حتماً آن را خواننده ی عزیز به آن توجه کند نظرات کسانی است که این کتاب را به زبان اصلی خریده و خوانده اند.

مشخصاً این کتاب برای بسیاری اثری فاخر برای مطالعه در حوزه مشاوره مدیریت و ابزاری که یک مشاور برای فعالیت صنفی نیاز دارد نیست اما بی تردید “مقدمات”، پله ی اول تمام فعالیت های حرفه ای است و مترجم بارها به این معضل و نقصان در سازماندهی نبودن محفوظات ذهنی و چارچوب های تخصصی و علمی نزد نوآموزان و علاقه مندان مدیریت پی برده است و این گونه کتاب یا کتابچه ها را حکم مقدماتی می داند برای رفع این نقص البته!

پیتر دراکر جایی گفته است که کارکنان عموماً و دانشگران خصوصاً متناسب با مطالباتی که برای خودشان تعیین می کنند، رشد می نمایند. اگر توقعشان از خودشان اندک باشد کوتاه قد می مانند و بزرگ نمی شوند اما اگر توقعشان از خودشان زیاد باشد رشد می کنند بنا براین نقل قول، اگر مشاوران مدیریت را جزء کارکنان دانشی در نظر بگیریم، تنها انتخاب آن ها افزایش دانش و رشد برای حضور در حرفه ی مشاوره مدیریت است.

کتاب دو ترجمه دارد یکی به قلم محمود مزینانی نشر منطقی و دیگری هم مربوط به سازمان مدیریت صنعتی است.